De gemeentelijke herindeling en de toekomst van Empe en Tonden
Dialoog met de gemeenteraad 26 november 2025
Plaats: Dorpshuis ’t Oortveld, Emperweg 41, Empe
Wanneer: Woensdagavond 26 november 2025
Met wie: gemeenteraad Brummen en de bewoners van Empe en Tonden
Organisatie: dorpsraad Kleine Kernen Empe Tonden
In de bijeenkomst op 26 november is de herindeling uitgebreid besproken. Als vervolg hierop heeft de KKET de volgende brief ingediend:
Aan de gemeenteraad van Brummen Empe, t.a.v. de fractievoorzitters 21 december 2025
Betreft: Uw initiatief om te zoeken naar een gemeentelijke herindeling
Geachte raadsleden,
Wij hebben het advies van het college over een bestuurlijke fusie op 18 december jl. ontvangen. De uitleg in dat advies verwondert ons. De brief suggereert dat een volledige fusie met één buurgemeente door de Brummense samenleving breed gedragen wordt en dat vertraging onverantwoord is. Deze aspecten verdienen nuanceringen die een wezenlijk ander beeld geven dan het advies aan u.
Participatieproces en draagvlak
Uit de vele publicaties (Brummens Nieuws, De Stentor, etc.) in de afgelopen maanden, de dorpsbijeenkomsten die door dorpsraden zijn georganiseerd (Empe-Tonden, Leuvenheim en Eerbeek) en kleinschalige enquêtes blijkt onmiskenbaar dat veel inwoners kritiek hebben op het democratische gehalte van beide fasen van het proces en daarmee de uitkomst ervan. Deze signalen kunnen niet onvermeld of genegeerd worden. Mede ter rechtvaardiging van het advies van het college benadrukt de brief daarentegen wèl de zorgvuldigheid en onafhankelijkheid van Moventum.
Het advies van het college
De vier genoemde, “doorslaggevende” argumenten valideren ook andere scenario’s uit fase I en onderbouwen het advies om verder te gaan met Rheden daarom onvoldoende. Het derde argument, het grotere draagvlak onder inwoners voor Rheden, bestaat slechts bij de gratie van het laten vervallen van andere onderzochte scenario’s. De Moventum-enquête van november jl. is zeker niet eenduidig over de keuze voor Rheden.
Urgentie
Het college en de gemeenteraad hebben tot nu onvoldoende beargumenteerd dat het zorgvuldig doorlopen van een participatieproces tot een onverantwoorde vertraging zou leiden. Wij twijfelen niet aan de goede bedoelingen en kwaliteiten van de politieke en bestuurlijke betrokkenen en het bureau Moventum. De dorpsraad Kleine Kernen Empe Tonden heeft echter in de afgelopen maanden op overtuigende wijze geconstateerd dat veel inwoners en belanghebbenden behoefte hebben aan daadwerkelijke participatie, op basis van volledige informatie en argumenten.
Het principebesluit
Het principebesluit op 15 januari 2026 is een politieke keuze en is niet juridisch bindend, aldus de gemeente zelf. Verkiezingen zijn de belangrijkste politieke keuze van de inwoners. Besluitvorming over een fusie verdient een adequate democratische afweging. Een randvoorwaarde voor het onderzoek was dat iedereen kon deelnemen aan het onderzoek en dat, “gelet op het belang van een representatief beeld hierbij speciaal aandacht (moet) worden gegeven aan het stimuleren van deelname door inwoners uit Eerbeek en de kleine kernen, maar zeker ook van jongeren.” Zie eindrapport bestuurlijke toekomst. De belangstelling van de inwoners voor het onderwerp blijkt juist in Eerbeek en de Kleine Kernen enorm, maar daar wordt niets van genoemd in het advies van het college.
Ons advies
Niet al het onderzoek hoeft opnieuw te worden gedaan, er zijn grote stappen gemaakt. Wij raden de gemeenteraad daarom aan om een principebesluit te nemen waarin het onderzoek wordt aanvaard, maar zonder alternatieve scenario’s uit te sluiten. De inwoners van de gemeente Brummen blijken bereid om actief mee te werken aan de bestuurlijke toekomst van de gemeente. Omarm die betrokkenheid, zodat de gemeenteraad zich niet achteraf achter de oren hoeft te krabben nadat ze op 15 januari a.s. haar eigen keuzes beperkt zou hebben.
Hoogachtend,
Dorpsraad Kleine Kernen Empe Tonden
Kees Lankester, voorzitter
Woningbouw in Empe?
Bouwplannen en wonen in Empe en Tonden
Oordeel
Al sinds 2007 wordt er zo nu en dan gesproken over woonuitbreiding op percelen in de buurt van de Empermolen. De door de wethouder gepresenteerde visie is een
technische verkenning van een plan voor die locatie (de term ”ontwerpend onderzoek” wordt gebruikt.). Het stuk bevat veel vaktermen, maar onderwerpen die in een visie verwacht mogen worden ontbreken nog: aanleiding, context, doelstelling, uitgangspunten, werkwijze, participatie, stappenplan, tijdlijn, kostenindicatie, et cetera. Zelf stelt de gemeente dat de visie gaat over mogelijke locaties, maar uit het document van LOS blijkt dat maar één locatie geschikt zou worden gevonden, men laat niet zien welke andere locaties zijn geanalyseerd en waarom die zijn afgevallen. Het bredere perspectief is zeker nodig, bijvoorbeeld de gevolgen voor ruimtelijke ordening, scholen, verenigingsleven, infrastructuur, openbaar vervoer en verkeer. Wij denken daarbij ook effecten van lopende en geplande ontwikkelingen van bouwen in Voorst, Brummen als geheel, De Hoven en Klarenbeek worden niet genoemd . In de Hoven zijn 600-900 woningen gepland,
in Apeldoorn ten zuiden van de A1 spreekt de gemeente nu over 3.500-6.000 woningen. Een belangrijke klacht was dat de meeste bewoners van Empe en Tonden tot de informatieavond in maart 2025 helemaal niet gekend waren in deze plannen, die bij het gemeentebestuur kennelijk al 3-5 jaar speelden. KK ET heeft in begin mei
2025 een gesprek hierover gevoerd met de wethouder van Brummen. Daarin heeft hij enkele toezeggingen gedaan om bewoners in het proces te gaan betrekken. Op
13 en 14 oktober 2025 wil de gemeente enkele bijeenkomsten met een selectie van bewoners houden over haar bouwkundige visie in het dorpshuis ’t Oortveld, waarin verschillende zorgen en wensen ter sprake moeten komen. Volgens KK ET zullen alle toekomstige bouwplannen moeten passen in een breder kader. De meeste (ook nieuwe) bewoners van de gemeente Brummen willen hier wonen vanwege de hoge kwaliteiten van landschap, rust en ruimte. Daarom zou het debat moeten gaan over wonen en ruimtelijke ordening, niet alleen over huizen bouwen. In dat kader zou tenminste ook rekening moeten worden gehouden met bouw- en omgevingsplannen van buurgemeenten.
Landgoed Middenbos - Tonden
Bij Gemeente Brummen is dit project 'in principe goedgekeurd' door het college van B&W . Het betreft het initiatief voor Landgoed Middenbos aan de Haarweg 12/12a te Tonden. Het betreft een aanvraag voor een planologisch landgoed van ca. 25 ha met een huis van allure, veel bos en beperkte bewoning. Concreet betreft het een grootschalig plan voor agroforestry, voedselbos, aanleg extra bos, camping met sanitair- en kookfaciliteiten (bezoekerscentrum), trekkershutten, parkeerplaatsen, wandelpaden, wateropvangbekkens en maar liefst 7 extra woningen bovenop de 2 huidige woningen (waarvan er 1 niet volgens vergunning in gebruik is genomen). Natuurmonumenten wordt in de gelegenheid gesteld ca. 7 ha grond te kopen en zou in het project meer dan de helft van de gronden in pacht geven om het planologische landschap mogelijk te maken. Het project ligt grotendeels tegen het Natura2000-gebied aan en valt straks volledig in de 500 meter zone waarbinnen uiterste terughoudendheid betracht moet worden ten aanzien van nieuwe stikstofactiviteiten. Al met al is het een zeer impactvol project voor de toekomst van Tonden.
Vele buurtbewoners hebben met verbazing kennis genomen van dit besluit en hebben zich verenigd in NatuurBehoudTonden. Via deze vereniging wordt een beter plan aangedragen om zowel het agrarische karakter van de omgeving te behouden alsook de kwetsbare natuur van deze Landgoederenzone te verbeteren. Dit eerste initiatief wordt gezien als een bedreiging vanwege de grote impact vanwege de intensivering van permanente bewoning tezamen met een camping. Meer informatie over dit dossier leest u terug op deze website (www.natuurbehoudtonden.nl).
Maak jouw eigen website met JouwWeb